วิจัย... สู่การสร้างโอกาสของประชากร
กลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาส

โดยวิทยาลัยชุมชนทุกแห่ง

ด้วยวิสัยทัศน์ขององค์กร”ลดความเหลื่อมล้ำ สร้างสรรค์ปัญญา สู่ความเข้มแข็งของชุมชน”สถาบันวิทยาลัยชุมชนประกาศตั้งปณิธานที่จะเป็นสะพานแห่งโอกาสให้ประชากรกลุ่มที่พลาดโอกาส ยากจนและเปราะบางในพื้นที่ ให้สามารถสร้างอาชีพและหลุดพ้นจากกับดักความยากจน

ดังนั้น แผนพัฒนาความเป็นเลิศสถาบันวิทยาลัยชุมชน ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570) จึงกำหนดให้มีเป้าหมายที่ 1.2 : สร้างโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาของประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาส และผู้ที่ประสบปัญหาความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม ตั้งแต่ปีงบประมาณ 2567 และ 2568

สถาบันนำองค์ความรู้และกรอบแนวคิดการวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนแบบเบ็ดเสร็จและแม่นยำของหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) มาประยุกต์ใช้และขยายผลในบริบทของทุกวิทยาลัยชุมชนอย่างเป็นระบบ โดยจัดงบประมาณแผ่นดินให้วิทยาลัยทุกแห่งดำเนินโครงการ……………………..โดยเลือกพื้นที่สามตำบลในจังหวัดที่ตั้งต่อปี และวางกรอบวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ ได้แก่

วางกรอบวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ

1

เพื่อค้นหาและสำรวจข้อมูลประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาส และผู้ที่มีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม

2

เพื่อจัดทำฐานข้อมูลครัวเรือนและข้อมูล รายบุคคลของประชากรกลุ่มเป้าหมายในมิติด้านสุขภาพ อาชีพ รายได้ หนี้สิน เงินออม ความต้องการด้าน การศึกษาและการฝึกอบรม การสนับสนุนที่จำเป็น ตลอดจนข้อมูลพื้นฐานของครัวเรือน

3

เพื่อให้วิทยาลัยชุมชนสามารถนำข้อมูลความต้องการของกลุ่มเป้าหมายไปใช้ในการดำเนินงานเชิงรุก เพื่อสร้างโอกาสในการเข้าถึงการศึกษา การประกอบอาชีพ การพัฒนาคุณภาพชีวิต และการยกระดับฐานะทางเศรษฐกิจของประชากรกลุ่มเป้าหมาย

สรุปผลการดำเนินงานในปี พ.ศ.2568 ดังนี้

1. นิยาม

ประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาสและมีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจหรือสังคม หมายถึง ผู้ที่เข้าไม่ถึงการศึกษา และบริการพื้นฐานของภาครัฐ ในการพัฒนาอาชีพ พัฒนาคุณภาพชีวิต ซึ่งส่งผลให้ไม่สามารถดำรงชีวิตได้เท่าเทียมคนอื่น

2. เกณฑ์ 

เกณฑ์บ่งชี้กลุ่มเป้าหมาย “ประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาสและมีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจหรือสังคม ของสถาบันวิทยาลัยชุมชน” ตามลำดับความสำคัญ ได้แก่

    2.1 ไม่ได้รับการศึกษา หรือไม่จบการศึกษาภาคบังคับ

    2.2 จบการศึกษาภาคบังคับ แต่ไม่มีโอกาสศึกษาต่อหรือรับการฝึกอบรม

    2.3 จบมัธยมศึกษาตอนปลาย แต่ไม่มีโอกาสศึกษาต่อหรือรับการฝึกอบรม

    2.4 มีภาวการณ์ทำงานที่ไม่แน่นอน (ไม่มีงานทำ ตกงาน ว่างงาน มีงานเป็นครั้งคราว)

    2.5 รายได้ต่ำกว่า 3,000 บาท/คน/เดือน (เส้นความยากจน)

    2.6 ต้องดูแลรับผิดชอบสมาชิกในครัวเรือนหลายคน (ครัวเรือนพึ่งพิง)

    2.7 เป็นผู้เจ็บป่วย พิการ

    2.8 ไม่มีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง ต้องเช่า อาศัยผู้อื่นอยู่ ต้องย้ายที่อยู่เป็นประจำ

    2.9 มีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง แต่มีสภาพทรุดโทรม

    2.10 ไม่มีที่ดินทำกินเป็นของตนเอง

3. กระบวนการค้นหาสอบทาน

    3.1 แหล่งข้อมูลกลุ่มเป้าหมาย

       (1) ผู้ที่ไม่จบการศึกษา หรือจบการศึกษาระดับต่าง ๆ แต่ไม่ได้ศึกษาต่อ โดยการสอบทางกับผู้นำชุมชน

       (2) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา

       (3) โรงเรียนขยายโอกาส

       (4) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา

       (5) โรงเรียนมัธยมศึกษา

       (6) กรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.)

       (7) ข้อมูลคนจนเป้าหมาย ฐานข้อมูล TPMAP จปฐ. การพัฒนานาชุมชน พมจ. จังหวัด

    3.2 นำรายชื่อที่ได้จาก 3.1 ลงไปสอบทานข้อมูลแบบมีส่วนร่วมตามเกณฑ์บ่งชี้กลุ่มเป้าหมาย “ประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาสและมีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจหรือสังคม ของสถาบันวิทยาลัยชุมชน” กับ อปท./เทศบาล ท้องที่ ท้องถิ่น ผู้นำชุมชน อสม.

    3.3 ลงพื้นที่เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสำรวจประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาส และมีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจหรือสังคม ของสถาบันวิทยาลัยชุมชน

    3.4 บันทึกข้อมูลในระบบและนำข้อมูลความต้องการของประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาสและมีความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจหรือสังคม ไปดำเนินการเชิงรุก เพื่อสร้างโอกาสการเข้าถึงการศึกษาการประกอบอาชีพ พัฒนาคุณภาพชีวิต และยกระดับเศรษฐกิจให้กับกลุ่มเป้าหมาย

4. แนวทางการสร้างโอกาสการเข้าถึงการศึกษา การประกอบอาชีพ พัฒนาคุณภาพชีวิต และยกระดับเศรษฐกิจให้กับกลุ่มเป้าหมาย

    4.1 ส่งต่อให้กับหน่วยงานภารกิจ ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ตามปัญหาและความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย

    4.2 จัดการศึกษา บริการวิชาการ โดยจัดสิ่งสนับสนุนที่สามารถดำเนินการได้ตามความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย

    4.3 พัฒนาอาชีพบนฐานศักยภาพครัวเรือน และฐานทุนทรัพยากรของพื้นที่

    4.4 นำคนจนในครัวเรือนที่มีศักยภาพเข้าสู่ห่วงโซ่การผลิต (Value Chain) ที่มีศักยภาพในพื้นที่ และเอื้อต่อการให้โอกาสครัวเรือนยากจน

    4.5 พัฒนาวิสาหกิจในพื้นที่ให้มีศักยภาพมากขึ้น บนฐานการมีส่วนร่วมของครัวเรือนยากจน เพื่อสร้างโอกาสให้ครัวเรือนยากจนได้มีส่วนร่วม และได้รับประโยชน์จากการประกอบการ

5. ผลการดำเนินงาน

วิทยาลัยชุมชนได้ดำเนินการค้นหา สอบทานข้อมูลประชากรกลุ่มยากจน ผู้ด้อยโอกาส และผู้ที่ประสบ ความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจหรือสังคม ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 และ 2568 รวมทั้งสิ้น ๕,๑๖๖ ครัวเรือน ๘,๐๐๓ คน

ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ได้มีการส่งต่อรายชื่อกลุ่มเป้าหมายเพื่อรับการสนับสนุนและความช่วยเหลือจาก หน่วยงานภารกิจที่เกี่ยวข้อง จำนวน 2,956 คน นอกจากนี้ วิทยาลัยชุมชนยังได้จัดการศึกษา การพัฒนาอาชีพ และการยกระดับคุณภาพชีวิตให้แก่กลุ่มเป้าหมายดังกล่าว รวมจำนวน 1,216 คน

ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ได้มีการส่งต่อรายชื่อกลุ่มเป้าหมายเพื่อรับการสนับสนุนและความช่วยเหลือจาก หน่วยงานภารกิจที่เกี่ยวข้อง จำนวน 3,966 คน นอกจากนี้ วิทยาลัยชุมชนยังได้จัดการศึกษา การพัฒนาอาชีพ และการยกระดับคุณภาพชีวิตให้แก่กลุ่มเป้าหมายดังกล่าว รวมจำนวน 507 คน

ติดต่อศูนย์เทคโนโลยีดิจิทัล

กำลังส่งข้อมูล...
โปรดรอซักครู่