สถาบันวิทยาลัยชุมชน จัดโครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรตามนโยบายไม่รับของขวัญ (No Gift Policy) โดยได้รับเกียรติจากนายเจริญชัย วงษ์จินดา ผู้อำนวยการสถาบันวิทยาลัยชุมชน เป็นประธาน

วันที่ 5 มีนาคม 2569

      สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (สำนักงาน ป.ป.ท.) ได้กำหนดแนวทางการปฏิรูปประเทศ ด้านการป้องกันการทุจริตและประพฤติมิชอบ ประกอบกับตัวชี้วัดการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (ITA) ที่กำหนดให้หน่วยงานต้องมีการประกาศเจตนารมณ์นโยบาย No Gift Policy อย่างชัดเจน พร้อมขับเคลื่อนนโยบาย No Gift Policy จากการปฏิบัติหน้าที่ และหลักเกณฑ์การรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดโดยธรรมจรรยาของเจ้าพนักงานของรัฐ เพื่อแสดงให้สาธารณชนเห็นว่า ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ทุกคน “จะไม่รับของขวัญและของกำนัลทุกชนิด” ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังปฏิบัติหน้าที่ เพื่อป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน

      เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 สถาบันวิทยาลัยชุมชนจัด “โครงการประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรตามนโยบายไม่รับของขวัญ (No Gift Policy) จากการปฏิบัติหน้าที่ และการประยุกต์ใช้กฎหมายปกครองในการปฏิบัติราชการ” โดยมีนายเจริญชัย วงษ์จินดา ผู้อำนวยการสถาบันวิทยาลัยชุมชน เป็นประธาน พร้อมรับฟังการบรรยายพิเศษจาก รองศาสตราจารย์มานิตย์ จุมปา ผู้ทรงคุณวุฒิจากคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งจะมาบรรยายเจาะลึกใน 2 หัวข้อหลัก ได้แก่ การเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรตามนโยบาย No Gift Policy และ การประยุกต์ใช้กฎหมายปกครองในการปฏิบัติราชการ สาระสำคัญและเป้าหมายของการประชุม ประกอบด้วย

• ปลุกจิตสำนึกและสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เข้มแข็งในการปฏิเสธการรับของขวัญจากหน้าที่
• แสดงเจตจำนงสุจริตของผู้บริหารและบุคลากรทุกระดับ
• เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสาระสำคัญ หลักเกณฑ์ และขั้นตอนการปฏิบัติราชการตามหลักกฎหมายปกครอง

ในส่วนของการขับเคลื่อนนโยบาย No Gift Policy นั้น สถาบันวิทยาลัยชุมชน มีแนวทางการสร้างวัฒนธรรมภายในองค์กร ดังนี้

• ประกาศเจตนารมณ์ชัดเจน: ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ทุกระดับ ประกาศเจตนารมณ์งดรับ/งดให้ของขวัญในทุกเทศกาล
• สร้างจิตสำนึก: จัดกิจกรรมรณรงค์ ความรู้ หรืออบรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับผลเสียของการรับของขวัญที่ส่งผลต่อการปฏิบัติหน้าที่
• การปฏิบัติจริง: บุคลากรต้องไม่รับของขวัญ ของกำนัล หรือประโยชน์อื่นใด ทั้งก่อน ขณะ และหลังปฏิบัติหน้าที่
• ใช้มาตรการทางเลือก: หากต้องการแสดงความยินดีหรือส่งความปรารถนาดี ให้ใช้วิธีการลงนามในบัตรอวยพร สมุดอวยพร หรือสื่อสังคมออนไลน์แทนการให้สิ่งของ
• ให้ความสำคัญเรื่องการประชาสัมพันธ์: ปิดป้ายประกาศ/สื่อประชาสัมพันธ์ No Gift Policy ที่หน้าสำนักงานหรือเว็บไซต์
• เพิ่มพูนความรู้เรื่องกฎหมายแก่บุคลากร: เจ้าหน้าที่ต้องตระหนักถึงระเบียบที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการห้ามรับของขวัญที่มีมูลค่าเกินกว่า 3,000 บาท ตามที่ ป.ป.ช. กำหนด

      นอกจากมิติของการป้องกันการทุจริตแล้ว สถาบันวิทยาลัยชุมชนยังเล็งเห็นถึงความท้าทายในการปฏิบัติงานของบุคลากรที่ต้องเกี่ยวข้องกับกฎระเบียบที่ซับซ้อน โดยเฉพาะ “กฎหมายปกครอง” ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการควบคุมการใช้อำนาจรัฐ หากบุคลากรขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง อาจนำไปสู่การปฏิบัติหน้าที่ผิดพลาด หรือถูกดำเนินการทางวินัยโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์และประสิทธิภาพขององค์กรอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งในการประชุมครั้งนี้ รองศาสตราจารย์มานิตย์ จุมปา วิทยากรได้หยิบยกประเด็นกรณีศึกษาและกฎหมายต่างๆ ที่น่าสนใจมาอธิบายให้ความรู้ เช่น

• พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑ หมวด ๖ การขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคลกับประโยชน์ส่วนรวม
• ประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์การรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดโดยธรรมจรรยาของเจ้าพนักงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๓
• ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการให้หรือรับของขวัญของเจ้าที่ของรัฐ พ.ศ. 2544

สำหรับหลักเกณฑ์การรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดโดยธรรมจรรยาของเจ้าพนักงานของรัฐ สถาบันวิทยาลัยชุมชนได้ใช้แนวทางปฏิบัติ ซึ่งยึดตามประกาศของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ที่กำหนดให้เจ้าหน้าที่ของรัฐสามารถรับทรัพย์สินได้ใน 4 กรณีหลัก คือ

(1) กรณีรับจากญาติ

• สามารถรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดจาก ญาติ (บิดา มารดา บุตร พี่น้อง ลุง ป้า น้า อา คู่สมรส)
  ได้โดยเสน่หา
• ต้องมีมูลค่าที่เหมาะสมตามฐานานุรูปและควรแก่ขนบธรรมเนียมประเพณี

(2) กรณีรับจากบุคคลอื่น (ที่ไม่ใช่ญาติ)

• ต้องเป็นการรับจากบุคคลทั่วไป ในโอกาสเทศกาลหรือวันสำคัญต่างๆ
• มูลค่าต้องไม่เกิน 3,000 บาท จากบุคคลคนเดียวกันและในโอกาสเดียวกัน

(3)  กรณีการให้ในลักษณะบุคคลทั่วไป

• สามารถรับทรัพย์สินหรือประโยชน์ใดๆ ที่มีการให้ในลักษณะให้กับบุคคลทั่วไป เช่น การแจกของที่ระลึกในงานสัมมนา งานเลี้ยง หรือการจับสลากของขวัญ

(4)  กรณีที่มีความจำเป็นต้องรับไว้ (เกิน 3,000 บาท) หากได้รับทรัพย์สินหรือประโยชน์ที่มีมูลค่าเกิน 3,000 บาท แต่มีความจำเป็นต้องรับไว้เพื่อรักษาไมตรี มิตรภาพ หรือความสัมพันธ์อันดี

• ต้องรายงานเป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้บังคับบัญชาทราบโดยเร็ว
• หากผู้บังคับบัญชาเห็นว่าไม่สมควรรับไว้ เจ้าหน้าที่ต้องคืนทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้ให้ทันที

             สถาบันวิทยาลัยชุมชนมุ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่า โครงการนี้จะเป็นฟันเฟืองสำคัญในการยกระดับมาตรฐานการทำงานของบุคลากรให้เปี่ยมไปด้วยหลักธรรมาภิบาล ความโปร่งใส และการปฏิบัติราชการที่ถูกต้องตามหลักกฎหมายอย่างยั่งยืนต่อไป