สร้างสรรค์แบรนด์ “เสาดิน ม่อนดอย”ที่เสาดิน อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน
สร้างสรรค์แบรนด์
“เสาดิน ม่อนดอย”
โดยวิทยาลัยชุมชนน่าน
การยกระดับกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองด้วยมือ อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน
ความเป็นมา
กลุ่มเป้าหมาย: กลุ่มสตรีทอผ้าพื้นเมืองบ้านหนองห้า ต.บัวใหญ่ อ.นาน้อย จ.น่าน ช่างทอผ้าส่วนใหญ่เป็นผู้มีรายได้น้อย (ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ) เดิมทอผ้าเป็นอาชีพเสริมโดยใช้สีเคมีและทอผ้าลายดั้งเดิม ซึ่งลายผ้าที่ทอมีวางขายทั่วไป
ปัญหาของกลุ่ม : สินค้าล้าสมัย ถูกกดราคาจากคนกลาง รายได้ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต และมีการขายตัดราคากันเอง
การดำเนินงานวิจัยของวิทยาลัยชุมชนน่าน
การเปลี่ยนแปลงด้วยงานวิจัยและนวัตกรรม ในปีพ.ศ 2563 วิทยาลัยชุมชนน่านเข้ามาขับเคลื่อนการพัฒนาผ่านงบประมาณสนับสนุนเพื่อปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต: จากเคมีสู่ธรรมชาติ: เปลี่ยนมาใช้สีย้อมจากวัสดุในป่าชุมชน สร้างเอกลักษณ์ใหม่: ออกแบบลายผ้าคอลเลกชัน “เสาดิน ม่อนดอย” โดยดึงจุดเด่นจากสถานที่ท่องเที่ยวในอำเภอนาน้อย เช่น ผืนนาเล็กๆที่ปลูกข้าวในชุมชน ความคดโค้งถนนสายนาน้อย สถานที่ท่องเที่ยวเสาดินนาน้อย, ดอยเสมอดาว, อุทยานแห่งชาติขุนสถาน) มาทำให้ทันสมัย (Modern)
เชื่อมโยงผลิตภัณฑ์ชุมชนเข้ากับตลาดสมัยใหม่ ทั้ง Offline เช่น ร่วมกิจกรรมอบรม สัมมนา การส่งผลิตภัณฑ์ร่วมประกวด และออกบูธร่วมกับเครือข่าย และ Online ทางเฟสบุ๊ค เช่น การสร้างปฏิสัมพันธ์สื่อสารผ่านการนำเสนอเนื้อหา (Content Marketing) เกี่ยวกับกระบวนการผลิตผ้าทอคอลเลกชัน ‘เสาดินม่อนดอย’ อย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างการรับรู้ตราสินค้า (Brand Awareness) ในกลุ่มผู้บริโภคและผู้ประกอบการ การสื่อสารอัตลักษณ์เชิงพื้นที่ผ่านกิจกรรมการทอผ้าคอลเลกชัน ‘เสาดินม่อนดอย’ ในรูปแบบดิจิทัลคอนเทนต์อย่างสม่ำเสมอ เป็นการกระตุ้นการรับรู้และสร้างภาพลักษณ์เชิงบวกต่อผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือท้องถิ่น นำไปสู่การขยายฐานโอกาสทางการตลาดและการสร้างอัตลักษณ์เฉพาะให้กับกลุ่มทอผ้าบ้านหนองห้า นำไปสู่รายได้ที่เพิ่มขึ้น มีผู้ประกอบการรับซื้อผลิตภัณฑ์ต่อเนื่อง เช่น เพจภูพานน่านฟ้า แบรนด์ YUPA ผู้ประกอบการร้านผ้าน่านบุรี แบรนด์ WISHARAWISH ฯลฯ
ผลลัพธ์เชิงประจักษ์
- ผลิตภัณฑ์มีมูลค่าเพิ่ม: ราคาขายปลีกผ้าซิ่นเพิ่มจากผืนละ 500-1,200 บาท เป็น 2,500-2,800 บาท
- รายได้พุ่งสูง: หลังจบงานวิจัยภายใน 1 เดือน ยอดขายเพิ่มขึ้นถึง 326.36% (จากประมาณ 2.6 หมื่น เป็น 1.1 แสนบาท)
- การขยายตัว: มีสมาชิกจากหมู่บ้านอื่นสนใจเข้ามาเรียนรู้และร่วมกลุ่มเพิ่มขึ้น
- ผลิตภัณฑ์ถูกพัฒนาจากหลายหน่วยงานและผลิตภัณฑ์ยังคงผลิตและจำหน่ายอย่างต่อเนื่อง
ความท้าทายที่ต้องเร่งแก้ไข (Pain Points)
แม้จะประสบความสำเร็จเบื้องต้น แต่ยังพบข้อจำกัดในด้าน
- คุณภาพสี: สียังไม่เสถียร ซีดง่าย และความคงทนของเส้นฝ้ายต่ำ
- ทักษะการออกแบบ: ยังขาดความรู้ในการสร้างลวดลายและรูปแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ (ต้นแบบสินค้า)
- การตลาด: ยังขาดทักษะการตลาดเชิงรุกและการเพิ่มมูลค่า
แนวทางความยั่งยืนในอนาคต
- บูรณาการเทคโนโลยี: ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยในการตลาดออนไลน์
- สร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์: พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ทันสมัยแต่ยังคงอัตลักษณ์น่าน
- พึ่งพาตนเอง: ส่งเสริมการบริหารจัดการโดยชุมชนเอง เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน
- ผลผลิต : ผ้าทอมือย้อมสีธรรมชาติ แบรนด์ ม่อนดอย (คอเลคชั่นเสาดินม่อนดอย)
