ระบบรดน้ำสวนส้มโอด้วยเทคโนโลยี Internet of Things (IoT)
ระบบรดน้ำสวนส้มโอด้วยเทคโนโลยี Internet of Things (IoT)
โดยวิทยาลัยชุมชนอุทัยธานี
สนับสนุนการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ในภาคการเกษตร
ความเป็นมา
วิทยาลัยชุมชนอุทัยธานีได้ดำเนินการพัฒนานวัตกรรม “ระบบรดน้ำสวนส้มโอด้วยเทคโนโลยี Internet of Things (IoT)”ในปี พ.ศ. 2568 เพื่อสนับสนุนการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ในภาคการเกษตร โดยความร่วมมือระหว่างวิทยาลัยชุมชนอุทัยธานีและเกษตรกรใน ชุมชนบ้านห้วยป่าปก กลุ่มส้มโอบ้านไร่ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการน้ำสำหรับการปลูกส้มโอ ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของพื้นที่ โดยนำระบบควบคุมการทำงานของปั๊มน้ำและระบบรดน้ำผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตมาใช้ เกษตรกรสามารถสั่งการเปิด–ปิดปั๊มน้ำ และควบคุมการให้น้ำในแต่ละพื้นที่ผ่านสมาร์ตโฟนได้อย่างสะดวก ช่วยลดระยะเวลาและแรงงานในการดูแลสวน
ระบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยปั๊มน้ำ ระบบท่อส่งน้ำ การแบ่งโซนการให้น้ำ และชุดควบคุม IoT ที่เชื่อมต่อกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ต รวมถึงการติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจวัดความชื้นในดิน เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการให้น้ำแก่พืชอย่างเหมาะสม ส่งผลให้สามารถลดการใช้น้ำโดยไม่จำเป็น และช่วยให้พืชได้รับน้ำอย่างสม่ำเสมอ
ผลจากการดำเนินโครงการทำให้เกิดระบบต้นแบบการรดน้ำอัตโนมัติที่สามารถใช้งานได้จริงในสวนส้มโอของชุมชนบ้านห้วยป่าปก นอกจากจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการน้ำแล้ว ยังช่วยส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในภาคการเกษตรของชุมชน อีกทั้งยังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้าน Smart Farming สำหรับนักศึกษาและประชาชนที่สนใจ
โครงการดังกล่าวสะท้อนบทบาทของวิทยาลัยชุมชนอุทัยธานีในการนำองค์ความรู้ด้านวิชาการและเทคโนโลยีไปพัฒนาชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม ส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ความต้องการของชุมชน และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืนต่อไป
การดำเนินการ
การดำเนินโครงการเริ่มต้นจากการสำรวจพื้นที่สวนส้มโอของเกษตรกรใน ชุมชนบ้านห้วยป่าปก กลุ่มส้มโอบ้านไร่ เพื่อศึกษารูปแบบการให้น้ำ ความต้องการใช้น้ำของพืช และสภาพพื้นที่การเพาะปลูก จากนั้นจึงได้ออกแบบระบบรดน้ำโดยแบ่งพื้นที่การให้น้ำออกเป็นหลายโซน เพื่อให้สามารถควบคุมการให้น้ำในแต่ละพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม
ระบบประกอบด้วยปั๊มน้ำ ท่อส่งน้ำ วาล์วควบคุมการจ่ายน้ำในแต่ละโซน และชุดควบคุมระบบ IoT ที่สามารถเชื่อมต่อกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยผู้ใช้งานสามารถควบคุมการเปิด–ปิดปั๊มน้ำและการรดน้ำผ่านสมาร์ตโฟน นอกจากนี้ยังมีการติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจวัดความชื้นในดิน เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการพิจารณาความเหมาะสมของการให้น้ำในแต่ละช่วงเวลา
หลังจากติดตั้งระบบแล้ว ได้มีการทดสอบการทำงานของระบบในพื้นที่จริง พร้อมทั้งถ่ายทอดความรู้และแนะนำวิธีการใช้งานระบบให้กับเกษตรกรในชุมชน เพื่อให้สามารถใช้งานและดูแลระบบได้อย่างถูกต้อง
ผลผลิต
ผลจากการดำเนินโครงการทำให้เกิดระบบต้นแบบการรดน้ำสวนส้มโอด้วยเทคโนโลยี IoT ที่สามารถใช้งานได้จริงในพื้นที่ของ ชุมชนบ้านห้วยป่าปก กลุ่มส้มโอบ้านไร่ อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี โดยระบบสามารถควบคุมการเปิด–ปิดปั๊มน้ำและการให้น้ำในแต่ละโซนผ่านสมาร์ตโฟน ช่วยให้เกษตรกรสามารถบริหารจัดการน้ำได้สะดวกและมีประสิทธิภาพมากขึ้น
นอกจากนี้ โครงการยังช่วยส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้กับภาคการเกษตรในชุมชน ทำให้เกษตรกรมีความรู้และความเข้าใจในการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต อีกทั้งยังเป็นตัวอย่างของการบูรณาการองค์ความรู้จากสถาบันการศึกษาไปสู่การพัฒนาชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม
ประโยชน์ที่เกิดกับชุมชน
- ลดต้นทุนแรงงานเกษตรกร
- เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการน้ำในสวนส้มโอ
- ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยี Smart Farming ในชุมชน
- เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านเกษตรอัจฉริยะของวิทยาลัยชุมชนอุทัยธานี
