พัฒนาลวดลายท้องถิ่นสำหรับปักผ้า ด้วย AI โดยวิทยาลัยชุมชนยะลา

พัฒนาลวดลายท้องถิ่นสำหรับปักผ้า ด้วย AI

โดยวิทยาลัยชุมชนยะลา

ความเป็นมา

    กลุ่มลาเวง Lava Laweng อาศัยอยู่ที่หมู่ 3 ต.เชิงคีรี อ.ศรีสาคร จ.นราธิวาส เป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีนางเจ๊ะนาตีป๊ะ มะหิ หรือ กะป๊ะเป็นประธาน มีชื่อเสียงด้านงานปักผ้าด้วยมือได้งามวิจิตร โดยเฉพาะผ้าคลุมผมสตรี 

        ในอดีต พื้นที่หมู่บ้านทุรกันดารกว่าปัจจุบันมาก ในปี พ.ศ. 2542 เมื่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จเยี่ยมราษฎรในหมู่บ้านใกล้เคียง กะป๊ะและชาวบ้านจำนวนหนึ่งร่วมรับเสร็จและได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้เข้ารับการอบรมวิชาการปักผ้าจากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ จนมีความสามารถปักผ้าไหมน้อยอย่างปราณีตบรรจง สามารถสร้างรายได้เสริมให้กลุ่ม นอกจากการกรีดยางพาราและยังได้งานปักผ้าส่งศิลปาชีพ กลายเป็นภูมิปัญญาของกลุ่มที่มีความหมาย ไม่เหมือนใคร และสืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น และนำมาพัฒนาต่อยอดตามยุคสมัย เป็นรูปแบบวิถีชุมชนที่มีธรรมชาติ ดอกไม้และสัตว์ ผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงมี ผ้าคลุมผมสตรี กระเป๋านกเงือก กิ๊บติดผม กระดุม หมอน สมุดโน้ต ผ้าคลุมผม เสื้อ กางเกง กระโปรง หมวก ยางมัดผมฯลฯ ปัจจุบันสมาชิกกลุ่มมีประมาณเกือบ 200 คน เหลือผู้ที่เคยเรียนจากมูลนิธิศิลปาชีพประมาณ 10 คน ที่เหลือเป็นผู้มารับถ่ายทอดความรู้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็กสาวรุ่นใหม่ ฝีมือดี เรียนรู้ไว

    งานฝีมือปักด้วยมืออย่างปราณีต  และหลากหลายรูปแบบ ได้รับความสนใจและตอบรับที่ดี โดยกลุ่มได้นำสินค้าออกจำหน่ายในงานแสดงสินค้าและออกบูธในงานต่างๆ ในระดับท้องถิ่น จังหวัดและแพร่หลายในประเทศใกล้เคียง จนเป็นที่รู้จักและสร้างรายได้ให้แก่สมากชิกในชุมชนจากรายได้เสริมเป็นรายได้หลักอย่างต่อเนื่อง แต่กลุ่มยังมีข้อจำกัดสำคัญในด้านการออกแบบลวดลายใหม่ที่สะท้อนอัตลักษณ์ของตนเอง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการขยายฐานลูกค้าและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน อาจารย์มารินี กอรา อาจารย์วิทยาลัยชุมชนนราธิวาสจึงเข้ามาช่วยเสริมความเข้มแข็งให้แก่กลุ่ม จึงประสานมาที่อ.อิสมาแอล มะสาแม ซึ่งมีความสนใจในเรื่องลวดลายพื้นถิ่นอยู่แล้ว ให้ศึกษาการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในกระบวนการออกแบบ เพื่อลดระยะเวลาการทำงาน พัฒนาลวดลายใหม่ๆ ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่น และยกระดับผลิตภัณฑ์ให้สามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

การดำเนินการ

    มีการจัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการในหัวข้อ “การออกแบบลายผลิตภัณฑ์ชุมชนร่วมสมัยด้วยปัญญาประดิษฐ์” ขึ้นเมื่อวันที่ 27 มีนาคมพ.ศ.2569 โดยมุ่งเน้นให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและลงมือปฏิบัติจริงในการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อช่วยออกแบบลวดลาย ครอบคลุมเนื้อหาตั้งแต่เทคนิคการเขียนคำสั่ง (Prompt) การกำหนดรูปแบบลวดลาย ไปจนถึงการสร้างภาพจำลองสินค้า เพื่อให้สามารถประเมินผลงานได้ก่อนเข้าสู่กระบวนการผลิตจริง โดยมี นายปฏิพัทธิ์ ชัยวิเทศ วิทยากรด้านการออกแบบลวดลาย และนายอิสมาแอล มะสาแม อาจารย์จากวิทยาลัยชุมชนยะลา ทำหน้าที่เป็นวิทยากรด้านการใช้ AI ออกแบบลวดลาย

ผลผลิต

    กิจกรรมหลัก คือผู้เข้าร่วมได้ลงมือออกแบบลวดลายด้วยตนเอง โดยใช้ AI เป็นเครื่องมือในการสร้างลวดลายที่สะท้อนอัตลักษณ์ของกลุ่มแม่บ้านบ้านลาเวงได้อย่างชัดเจน ผู้เข้าร่วมสามารถทดลองสร้างลวดลายทางเลือกใหม่ๆ ได้อย่างรวดเร็ว ขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของลายลาวาลาเวงไว้ได้อย่างครบถ้วน นอกจากนี้ กิจกรรมยังเปิดพื้นที่ให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และความร่วมมือระหว่างบุคลากรวิทยาลัย นักศึกษาและสมาชิกในชุมชน ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนกลุ่มให้เดินหน้าต่อไปได้อย่างเข้มแข็ง

    ในอนาคต อาจารย์ผู้รับผิดชอบ มีแผนศึกษาและทดลองนำเทคโนโลยี AI ที่มีความเฉพาะเจาะจงมากขึ้น เช่น การปรับแต่งโมเดล (Fine-tuning) มาประยุกต์ใช้ เพื่อให้ระบบสามารถสร้างสรรค์ลายลาวาลาเวงได้ตรงตามความต้องการและบริบทของชุมชนมากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอแนะในการจัดพื้นที่หรือศูนย์สนับสนุนการเรียนรู้เทคโนโลยีสำหรับงานออกแบบลวดลายท้องถิ่นนราธิวาส เพื่อให้ชุมชนสามารถเข้ามาใช้งานและขอคำปรึกษาได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งอาจนำไปสู่การเป็นต้นแบบสำหรับการขยายผลไปยังชุมชนอื่นใกล้เคียงต่อไป

ติดต่อศูนย์เทคโนโลยีดิจิทัล

กำลังส่งข้อมูล...
โปรดรอซักครู่